ਬੋਲਣ ਤੇ ਸੁਣਨ ਦਾ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਢੰਗ ਜੋ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਜੁੜਾਅ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ — ਦੋਸ਼ ਤੇ ਨਿਰਣੇ ਦੀ ਥਾਂ ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ ਅੰਦਰ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਵੱਸਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ।
ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਮਾਰਸ਼ਲ ਰੋਜ਼ਨਬਰਗ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਇਹ ਢੰਗ ਇੱਕ ਸਾਦੇ ਨਿਰੀਖਣ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ: ਟਕਰਾਅ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਸਾਡੇ ਬੋਲਣ ਦੇ ਢੰਗ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਚੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੋਸ਼, ਨੁਕਤਾਚੀਨੀ, ਮੰਗਾਂ ਤੇ ਨਿਰਣਾ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਹਰ ਕਰੜੇ ਬੋਲ ਪਿੱਛੇ, ਹਰ ਚੁੱਪ ਪਿੱਛੇ ਤੇ ਹਰ ਬਹਿਸ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਅਧੂਰੀ ਮਨੁੱਖੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਅੰਦਰ ਉਹ ਲੋੜਾਂ ਸੁਣਨਾ ਸਿੱਖ ਲਈਏ, ਤਾਂ ਜ਼ੋਰ, ਦੋਸ਼ ਜਾਂ ਡਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਹਿਯੋਗ ਆਪੇ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੋਸ਼ ਜਾਂ ਨੁਕਤਾਚੀਨੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਆਪਣਾ ਨਿਰੀਖਣ, ਭਾਵਨਾ, ਲੋੜ ਤੇ ਬੇਨਤੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰੋ। ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਦੀ ਥਾਂ ਆਪ ਚੁੱਕੋ।
ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਪਰਦੇ ਵਿੱਚ ਆਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ, ਭਾਵਨਾ, ਲੋੜ ਤੇ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣੋ। ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੇਣ ਜਾਂ ਹੱਲ ਲਈ ਕਾਹਲੀ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਓ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੀ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਬੇਨਤੀ ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ “ਨਾਂਹ” ਕਹਿਣ ਦੀ ਥਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਪਲ ਇਨਕਾਰ ਨਾਲ ਕੋਈ ਨਤੀਜਾ ਜੁੜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਮੰਗ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ — ਤੇ ਜੁੜਾਅ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲੋੜਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ: ਸੁਰੱਖਿਆ, ਇੱਜ਼ਤ, ਜੁੜਾਅ। ਤਰਕੀਬਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਉਣ ਦੇ ਖ਼ਾਸ ਢੰਗ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਲੋੜਾਂ ਉੱਤੇ ਘੱਟ ਹੀ ਲੜਦੇ ਹਾਂ — ਲੜਾਈ ਤਰਕੀਬਾਂ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
“ਮੈਨੂੰ ਧੋਖਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ” ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਹੇਠਲੀ ਅਸਲ ਭਾਵਨਾ ਅਕਸਰ ਸੱਟ ਜਾਂ ਡਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਸਲ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਨਾਂ ਦੇਣਾ ਉਹ ਬੂਹਾ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨਿਰਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਬਹੁਤੇ ਵੇਲੇ ਲੋਕ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਉਹ ਸੁਣੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੋਣਾ ਹੱਲ ਲੱਭਣ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਤੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
“ਨਿਦਾਨ ਤੇ ਨਿਰਣੇ ਦੀ ਥਾਂ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕੀ ਵੇਖਿਆ, ਮਹਿਸੂਸ ਤੇ ਲੋੜੀਂਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਕਰੁਣਾ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹਾਂ।”